بسیاری از ما وقتی اولین بار پای یک ساز مینشینیم یا کلیپ آموزشی گیتار و پیانو نگاه میکنیم، با کلمهای مواجه میشویم که هم آشناست و هم کمی مبهم؛ آکورد. این مفهوم دقیقاً همان گوش دادن به یک آهنگ است که در آن از خود میپرسیم چرا بعضی صداها در کنار هم اینقدر دلنشین و هماهنگ به نظر میرسند؟
در این مطلب قرار است ساده و بدون پیچیدگی به سراغ آکورد، یکی از پایههای مهم موسیقی برویم؛ ببینیم دقیقاً چیست، چطور شکل میگیرد و چرا یادگیری آن برای نوازندگان اهمیت دارد؟
آکورد در موسیقی چیست؟
در سادهترین تعریف، آکورد مجموعهای از چند نت مختلف است که معمولاً بهصورت همزمان نواخته یا شنیده میشوند و در کنار یکدیگر یک صدای هماهنگ ایجاد میکنند. در واقع، وقتی یک نوازندۀ گیتار سه یا چهار سیم را با هم میزند، یا یک پیانیست چند کلید را همزمان فشار میدهد، در حال ساخت یک آکورد است.
برخلاف نتی که تنها شنیده میشود، آکورد در موسیقی میتواند حالوهوای یک قطعه را کاملاً تغییر داده و به آن عمق دهد. این دقیقاً همان چیزی است که باعث میشود یک ملودی ساده، غنی و کامل به نظر برسد. به همین دلیل است که آکوردها میتوانند حس شادی، آرامش، هیجان یا حتی غم را در شنونده ایجاد کنند.
اگر از خودتان بپرسید آکورد در موسیقی یعنی چه؟ جواب کوتاهش همین است: مجموعهای از نتها که با قاعدهای مشخص در کنار هم قرار گرفتند؛ اما معنی آکورد در موسیقی فقط کنار هم قرار گرفتن چند نت نیست؛ بلکه رابطۀ میان این نتها اهمیت زیادی دارد. زمانی که چند نت به شکل مشخصی در کنار هم قرار میگیرند، گوش ما یک ترکیب واحد را دریافت میکند.
آکورد چگونه ساخته میشود؟
برای اینکه دقیقتر بدانیم آکورد در موسیقی چیست، بهتر است ابتدا به نتهای تشکیلدهندۀ آن و فاصلۀ میان این نتها توجه کنیم. یک آکورد ساده معمولاً از سه نت اصلی تشکیل شده است که به آن «تریآد» میگویند. این نتها که از رایجترین آکوردهای پایه هستند، بر اساس فاصلهای که با یکدیگر دارند، نوع و کیفیت آکورد را مشخص میکنند.
بنابراین پاسخ ساده به این سؤال، این است که آکورد تنها یک تعریف ساده ندارد و شناخت ساختار آن، بخش مهمی از تئوری موسیقی محسوب میشود.
آکورد در موسیقی چه کاربردی دارد؟
حالا که با تعریف تئوری آکورد آشنا شدیم؛ بهتر است در ادامه به این موضوع بپردازیم که چه کاربردی دارد؟ آکوردها معمولاً برای ایجاد هارمونی و همراهی ملودی استفاده میشوند. در بسیاری از آهنگها، خواننده ملودی را اجرا میکند و سازهایی مانند پیانو یا گیتار با نواختن آکورد، فضای هارمونیک قطعه را شکل میدهند.
به همین دلیل، معنی آکورد در موسیقی را میتوان در نقش آن در ساختار یک قطعه هم بررسی کرد. یک توالی آکورد مناسب میتواند باعث شود یک ملودی ساده، جذابتر و کاملتر به گوش برسد.
برای شروع یادگیری ساز، آشنایی با آکوردها هم در کنار تمرین نتخوانی اهمیت دارد. برای مثال، اگر شما هم از آن دسته آدمهایی هستید که ساز پیانو را دوست دارید و میخواهید این مفاهیم را از پایه و بهصورت عملی، همزمان با نوازندگی یاد بگیرید، میتوانید مسیر خود را با کلاس پیانو غرب تهران شروع کنید.
انواع آکورد
همانطور که گفتیم آکورد یعنی نتها یکی پس از دیگری نواخته میشوند و یک داستان خاص را روایت میکنند. آکوردها انواع مختلفی دارند که از جمله شناختهشدهترین آنها میتوان به آکوردهای ماژور، مینور و غیره اشاره کرد:
- آکورد ماژور: پرکاربردترین نوع اکورد است که حس شادی را ایجاد میکند.
- آکورد مینور: در بسیاری از قطعات آرام استفاده میشود که حالوهوایی غمگینتر و احساسیتر را ایجاد میکند.
- آکورد هفتم: پیچیدهتر است و بیشتر در سبک جز و بلوز شنیده میشود.
- آکورد سوسپند: نتی معلق و بیثبات دارد و معمولاً با با یک آکورد دیگر ترکیب یا تلفیق میشود.
ارتباط آکورد در موسیقی با ملودی
آکورد در موسیقی چه فرقی با ملودی دارد؟ جواب ساده این است که ملودی یک خط افقی، اما آکورد یه خط عمودی است. در حقیقت چند نت که همزمان با هم شنیده میشوند و نقش پسزمینه و حمایتکننده را برای ملودی بازی میکنند. تصور کنید ملودی صدای خواننده است و آکوردها زمینهای هستند که این صدا روی پسزمینه قرار میگیرد؛ در حقیقت بدون این زمینه، بسیاری از قطعات خالی و بیجان به نظر میرسند.
هر ساز بهشکل خاص خودش این آکوردها را میسازد. مثلاً در ساز گیتار، ترکیب انگشتها روی دستهٔ ساز شکل آکورد را تعیین میکند و یادگیریش برای شروع کار بسیار مهم است؛ به همین دلیل اگر تازه میخواهید شروع کنید، دورۀ آموزش گیتار مبتدی گزینهای است که طی آن، از پایه و بهصورت اصولی آموزش میبینید.
اهمیت آموزش اصولی موسیقی به کودکان
کلاس ارف یکی از روشهایی است که آموزش موسیقی را میتواند برای کودکان سادهتر و البته جذابتر کند. در چنین روشهایی، کودک بیشتر از طریق بازی، حرکت، ریتم و فعالیت عملی با موسیقی ارتباط برقرار میکند.
سؤال بسیاری از والدین قبل از ثبتنام دربارۀ هزینههاست که کاملاً منطقی است؛ اما در حالی که آنها دربارۀ هزینه کلاس ارف کودکان تحقیق میکنند، بهتر است علاوه بر قیمت، به شیوۀ آموزش، تجربۀ مدرس و تناسب کلاس با سن کودک نیز توجه داشته باشند.
آکورد و تکنیکهای تزئینی مانند گلیساندو
یکی دیگر از مفاهیمی که در کنار آکورد بهتر است با آن آشنا شوید، گلیساندو در موسیقی است. زمانی که هنرجویان مهارت نواختن آکورد را کامل یاد میگیرند، بسیاری از آنها به سراغ تکنیکهای تزئینی میروند تا اجرایشان رنگ و بوی خاصتری بگیرد.
یکی از این تکنیکها، گلیساندو است که برخلاف آکورد، بیشتر به حرکت پیوسته از یک نت به نت دیگر مربوط میشود. اگر کنجکاو شدید بیشتر دربارۀ این موضوع بدانید، مطلب گلیساندو در موسیقی را هم بخوانید تا دیدتان نسبت به تکنیکهای اجرایی کاملتر شود.
آکورد؛ ستون فقرات هر قطعه موسیقی
آکورد در موسیقی چیزی فراتر از قرار گرفتن چند نت کنار هم نیست؛ اما همین ترکیب ساده، ستون فقرات هر قطعۀ موسیقی را میسازد. هر سازی را بخواهید یاد بگیرید یا از هر سنی که بخواهید شروع کنید، فهمیدن این مفهوم اولین قدم در مسیر پیشروی شماست.
در نهایت باید بگوییم آکوردها بخشی از زبان موسیقی هستند که به شما کمک میکنند چیزی را که مینوازید، بهتر بفهمید و آگاهانهتر اجرا کنید. آموزشگاه شیدا به عنوان پرافتخارترین آموزشگاه موسیقی غرب تهران در تمام این مسیر، از انتخاب ساز تا یادگیری تئوری و اجرا، در کنار هنرجوهایش خواهد بود.
