صفحه اصلی

سازشناسی

آواز
آواز
 
اوکوله له
آموزش او کوله له
 
باغلاما
 
تار
آموزش تار
 
  • اجرای هنرجویان گیتار 11 مرداد
  • کنسرت هنرجویی هنرجویان پیانو - 11 بهمن ماه 1397
  • اجرای هنرجویان پیانو

آخرین مقالات

آشنایی با ساز قانون
آشنایی با ساز قانون
آشنایی با ساز قانون و تاریخچه آن: قانون يكی از قديمی ترين سازهاي ايرانی است كه تواناييی بيان گوشه های موسيقی ايرانی را دارد ولی متاسفانه مدت مديدی است كه در سرزمين ما ناشناخته مانده ، در حالی كه در كشورهای همجوار سالهاست كه از اين ساز استفاده شده است . تقريبا از نيم قرن پيش تاكنون، موسيقی دانان ايرانی به اجرای اين ساز روی آورده اند ، اما با وجود اينكه زمينه كار اينان بر نغمه های موسيقی ايرانی مبتنی بوده است ، به دليل تقليد ناآگاهانه از روش و سبك نوازندگی موسيقی عربی، اين پندار اشتباه به وجود آمده كه ساز قانون عربی است و آن را بايد به شيوه عربی نواخت، حال آنكه اين سبک در قانون نوازی ، علاقه مند به موسيقي ايرانی را فرسنگها از شناخت اصول و ظرايف اين ساز كه كاملا با موسيقی ايرانی منطبق است، دور می سازد.   از آنجا كه نوازندگی بر روي هر ساز و بيرون كشيدن « نغمه » های گوناگون از آن ، گذشته از توانايی و مهارت نوازنده ، بستگي به امكانات و موانعی دارد كه در خود ساز و ساختمان آن نهاده شده است ، اينک بايد انديشيد در ساز قانون كه قرنها خارج سرزمين ايران ، در كشورهای عربی زبان ، ترك زبان و ارمنی زبان ، بيرون از مسير موسيقی ايرانی به رشد و تكامل خود ادامه داده و « بيانی » غير ايرانی يافته است.     تاریخچه و مخترع آن:   عده‌ای معتقدند كه مخترع اين ساز فارابی است و برخی ديگر می گويند منشاء آن خراسان بوده و در قرن سيزدهم (ميلادی) در موصل پيدا شده، هر چند هيچيک از اين نظردهندگان دليل بر ادعای خود ندارند. واقعيت اين است كه در فرهنگ كلاسيک شرق، ردی از سازهای خانواده سيتار پيدا نشده و سرمنشاء قانون نيز، مانند سرچشمه بسياری از سازهای ديگر، تاريک مانده است. آنچه بيشتر محتمل می‌رسد اينكه قانون از سرزمينهای شرق نزديک , به اروپا رسيده و در كشورهای اروپايی با مكانيزه كردن آن، بزرگترين ساز كلاويه‌دار سيمی را ساخته و پرداخته‌اند...   قانون یک ساز است متعلق به خانوادهٔ قدیمی سیتار (Cythare)، که در سده‌های میانه تحت عنوان Canon یا miocanon به اروپا برده شد. این ساز دارای یک جعبهٔ چوبی به شکل ذوزنقه‌است که به وسیلهٔ دو انگشت سبابه و دو مضراب (که میان حلقه‌ای که به انگشت کرده‌اند و خود انگشت قرار می‌گیرند) نواخته می‌شود.   در بخش‌های سازشناسی متون کهن موسیقی به‌سازی سه گوش، بیرون ساعد، با سطحی مجرد تنها، دارای هفتاد و دو وتر آن یک کوک می‌گرفته با تاری از ابریشم و گاه از روده و گاه از مفتول سیم اشارت رفته‌است که همانند چنگ نواخته می‌شده‌است. قانون از سازهایی است که از کهن در موسیقی ایرانی به کار می‌رفته و توانایی بیان گوشه‌های موسیقی ایرانی را دارد؛ ولی مدت مدیدی است که در سرزمین ما ناشناخته مانده، در حالی که در کشورهای همجوار سال‌ها است که ازاین ساز استفاده شده‌است. کمابیش از نیم قرن پیش تاکنون، موسیقی‌دانان ایرانی به اجرای این ساز روی آورده‌اند.     ساختمان ساز قانون:   سیمهای ساز، به تعداد ۷۲=۳×۲۴، به فواصل دیاتونیک کوک می‌شوند، برای تأمین تغییرهای کوچک کافی است جهت «کلید» های کوچکی را که برای هر صدا پس از گوشی کوک تعبیه شده، تغییر دهیم. قانون به مثابهٔ همراهی کنندهٔ آواز کمتر به کار می‌رود، ولی در شرکت با ارکستر، به همان خوبی عود صدا دهندگی دارد.   قانون سازان مصری را می‌توان از صدها سال پیش، یکی از بهترین سازندگان آن معرفی کرد. از لحاظ دسته‌بندی سازها قانون جزء سازهای زهی مضرابی از آلات (ذرات الاوتار مطلق است و تعداد سیمهای آن در مجموع، از ۶۳ تا ۸۴ متغیر، م و قانون معمول در ترکیه دارای ۷۲ سیم است. سیمها از رودهٔ گوسفند یا نوعی نایلون ساخته شده، که به دور گوشیهایی که وضع ستونی دارند، پیچیده می‌شوند. وسیلهٔ نواختن، مضرابی است که توسط انگشتانه به انگشت سبابه می‌کنند. هر سه سیم قانون هم صدا کوک شده و یک صوت از آنها بر می‌آید، از این رو از قانون ۷۲ سیمی، تنها می‌توان ۲۴ صوت به دست آورد. قانون مصری ۷۸ سیمی و ۲۶ صوتی است.     اجزای تشکیل دهنده آن:   جعبهٔ ذوزنقه شکل ساخته شده از چوب پرده گردان: کلیدهای کوچک و متحرک که در سمت چپ ساز بعد از شیطانک نصب شده و باعث تغییر صدا می‌شود. شیطانک محل گرهِ سیمها سیمها (هر سه سیم با یکدیگر همصدا کوک می‌شوند). گوشی خرک پایهٔ خرک شبکه‌های صوتی صفحهٔ رو صفحهٔ زیر ضلع کوچک ضلع بزرگ پوست حلقه‌های مضراب مضراب کلید کوک     شیوه ی نواختن:   تکنواز (سولیست) قانون، هر گاه با ارکستر همراهی می‌شود، در ردیف اول نوازندگان می‌نشیند و اگر در نقش همراهی با تکسرا اجرا کند، روبروی او قرار می‌گیرد که در این حالت نقش رهبر تکسرا را ایفا می‌کند. برای نواختن ساز، آن را باید روی زانوها، یا روی میز قرار داد. نوازندهٔ قانون در حالیکه روی صندلی نشسته‌است، ساز را در هنگام نوازندگی روی زانوی خود می‌گذارد (تا ۵۰ سال پیش، ساز خیلی پایین‌تر از بدن نوازنده قرار می‌گرفت). نوازنده دو دست خود را به فاصلهٔ یک اکتاو روی ساز می‌گذارد و دست چپ اندکی دیرتر از دست راست به سیم زخمه می‌زند، در این حالت صوتی دو صدایی، و همنام به فاصلهٔ اکتاو از ساز شنیده می‌شود.   برای نواختن قانون، آن را روی میزی که تا اندازه‌ای به طرف نوازنه شیب داشته و با وضع نشستن متناسب باشد قرار داده، نوازنده مقابل آن می‌نشیند به طوری که قاعدهٔ بلند جعبه (که سیمهای ضخیم دارد) در پایین و نزدیک به نوازنده قرار گیرد. میز از صندلی نوازنده کمی بلندتر (و بهتر است زیر آن خالی) باشد، به طوری که در حالت نوازندگی اعضاء بدن به شکل زیر قرار گیرد: ساعد با بازو یک زاویهٔ قائمه تشکیل دهد. پشت، کاملاً صاف باشد و به طرف جلو خم نشود. آرنجها بیرون از بدن قرار نگیرد. دستها روی سیمها تکیه نکند. هر دو دست از شانه‌ها در حالت نواختن آزاد باشد. (به دست فشاری وارد نشود) گاه ممکن است بنا به ضرورت مجبور به قرار دادن قانون بر روی پا باشیم. در این شرایط یک پا را بر روی پای دیگر انداخته و ساز را روی پا قرار می‌دهیم. حتی می‌توان روی زمین (به اصطلاح عامیانه چهار زانو) نشست و ساز را روی پاها قرار داد.   برای نواختن ساز قانون معمولاً دو طریقه به کاربرده می‌شود:  ۱- دست‌ها در دو طرف: هنگام اجرای ساز، دست راست به موازات پوست قانون (در قسمتی که پوست به چوب می‌چسبد) و دست چپ در سمت چپ ساز به موازات پرده گردانها و به‌طور مایل حرکت کند. به این ترتیب دستها در دو طرف ساز قرار می‌گیرند.   زخمه یا مضراب:  عبارت است از دو حلقهٔ فلزی که از جنس نقره، ورشو، برنج و… که به‌طور پهن و مدور (به اندازهٔ بند دوم انگشت نشانه) ساخته شده باشد. مضرابهایی که داخل حلقه قرار می‌گیرد از شاخ گاو، گوزن، بز کوهی و… ساخته شده‌است. حلقه‌ها را در انگشت نشانه (بند دوم) قرار داده و مضراب را به طرف داخل دست، میان حلقه و انگشت جای می‌دهیم. اندازهٔ مضراب ساخته شده باید از نوک انگشت نشانه کمی بلندتر باشد و از زیر بند دوم انگشت، پایین‌تر نیاید.   طریقه مضراب زدن: ابتدا روی یکی از سیمها به وسیلهٔ دست راست یا چپ ضربه‌ای بزنید (موقع مضراب زدن انگشتهای نشانه باید از بند آخر خم شود) به طوری که وقتی مضراب سیم را لمس کرد صدایی که از آن برمی‌خیزد صاف و شفاف باشد و این در صورتی امکان‌پذیر است که هر سه سیم هم صدا در یک لحظه و هم‌زمان به صدا درآیند.   برای انتقال نیرو به مضراب در یادگیری مراحل اولیه، و هنگام مضراب زدن با دست راست و چپ باید انگشتی که مضراب در آن جای دارد انگشت شست را لمس کند. این عمل برای قوی شدن انگشت و مضراب مؤثر است، که باید آن را در تمرینهای اولیه آموخت. در تمرینهای مربوط به مراحل بالاتر که اجرای ساز رفته رفته سریع‌تر شده و حالتهای گوناگون به آن داده می‌شود، دیگر نیازی به تماس انگشت نشانه با شست نیست. در هنگام مضراب زدن انگشت شست زیر انگشت نشانه قرار می‌گیرد. سایر انگشتان (سه انگشت دیگر) نه باید جمع و نه باز باشد (به حالت برداشتن مدادی که به‌طور افقی در جایی قرار دارد)
 
مزایا و معایب کلاس های آنلاین موسیقی
مزایا و معایب کلاس های آنلاین موسیقی
مزایا و معایب کلاس های آنلاین موسیقی   پس از همه گیری کرونا در جهان  بسیاری از فعالیت ها از جمله آموزش موسیقی بخصوص در زمینه عملی آن مانند آموزش ساز دچار مشکلات عمده ای شد . تا پیش از آن آموزش ساز به صورت آنلاین تا حدودی متداول بود اما تنها بخاطر مسافت زیاد هنرجو و استاد از آن بهره برده میشد .  پس از شیوع بیماری کرونا آموزش موسیقی به صورت آنلاین بعنوان تنها راه برای ادامه آموزش شناخته شد  شاید در ابتدا بسیاری از خانواده ها نسبت به کیفیت چنین آموزشی با دیده ی تردید نگاه می کردند اما بمرور و با تجربه کردن کلاس های آنلاین  پی به کار آمد بودن این روش بردند. در سوی دیگر آموزشگاه ها و اساتید موسیقی که تا کنون چنین تجربه ای نداشتند به دنبال راه حل هایی برای بالا بردن کیفیت آموزش موسیقی به صورت آنلاین بودند تا بتوانند به کیفیت مطلوبی در انتقال مفاهیم و موارد مورد نظز برسند .   مزیت های کلاس آنلاین موسیقی :   اگر بخواهیم به دستاورد های کلاس های آنلاین اشاره کنیم اولین موضوع آن قطعا ارتباط مستمر استاد و هنرجو در طول هفته بوده است در اکثر آموزشگاه ها در کنار کلاس هایی که هفته ای یکبار به صورت آنلاین برگزار می شد امکانی فراهم شد که به آن بخش آفلاین کلاس گفته میشود به این شکل که هنرجو این امکان را دارد تا چند روز پس از کلاس در مورد مواردی که  خوب به آن ها واقف نیست و یا در هنگام تمرین درس مورد نظر برایش مبهم است از استاد سوال کند و استاد هم در فاصله کوتاهی توضیحات مورد نظر را با ضبط ویدیو برای هنرجو ارسال  خواهد کرد، خود این موضوع بسیار کمک کرد که هنرجو اگر مطلبی را خوب یاد نگرفته است تا پیش از جلسه بعدی بتواند با استاد در میان بگذارد . از دیگر نکات مثبت آموزش آنلاین امکان برگزاری جلسات در هر شهر و کشوری می باشد دیگر هنرجو نگران اینکه جلسه بعد ممکن است در سفر باشد نیست و از طرف دیگه این امکان فراهم شد تا هنرجویانی که خارج از  کشور متقاضی شرکت در کلاس های ساز هستند هم بتوانند براحتی در این کلاس ها شرکت کنند . در کنار کلاس های آنلاین موسیقی  یکی از جذابیت های کلاس های آفلاین این است که محدود به زمان و مکان نیست. بسیاری از هنرجویانی که پی برده بودند به کیفیت استفاده از این امکانات بدلیل مشغله ای که داشتند اگرامکان حضور در زمان مورد نظرکلاس خود را نداشتند  از ویدیو های هدفمندی که با توجه به سن و سطح و اشکالات هنرجو تهیه و توسط  استاد برای ایشان ارسال می شد استفاده بسیار زیادی می کردند . نکته دیگری که در آن اینترنت به کمک ما آمد برگزاری اجرا در فضاهای مجازی مثل اینستاگرام بود . برای آموزشگاهی مثل ما که داشتن اجراهای منظم یک اصل در روند آموزش است . توانستیم با بهره گیری از اینستاگرام اجراهای منظمی برای هنرجویان داشته باشیم .  از طرف دیگربه کمک کلاس های آنلاین موسیقی  در شرایط وخیم کرونا توانستیم سلامت اساتید و هنرجویان را حفظ کنیم     معایب کلاس آنلاین موسیقی   همه افرادی که روزی آموزش ساز دیده اند به این موضوع باور دارند که ارتباط خوبی که استاد و هنرجو با هم ایجاد میکنند چقدر می تواند در کیفیت آموزش موثر باشد بویژه در هنرجویان کودک و نو جوان . ایجاد انگیزه و انرژی مثبت  درهنرجو از وظایف یک استاد خوب موسیقی است که  در شرایط آنلاین بسیار کار برای استاد سخت تر است . از دیگر مشکلات آموزش آنلاین انرژی بسیار بیشتری است که استاد در انتقال مطالب باید بگذارد که با توجه به سن و تمرکز هنرجو این موضوع متفاوت است . قطعا تمام اساتیدی که تجربه کلاس های آنلاین موسیقی دارند گواهی خواهند داد که پس از چند کلاس آنلاین پشت سر هم چه میزان خسته تر از کلاس حضوری میشوند . چالش دیگر کلاس آنلاین شروع یادگیری ساز در کودکان است . میدانیم که در شروع نواختن ساز فرم قرار گرفتن بدن و دست ها چقدر اهمیت دارد و هنرجویانی که کلاس های ایشان آنلاین شروع میشود بدلیل انقباض های اولیه و اینکه استاد امکان دیدن فرم دست ها را از زوایای مختلف ندارد با مشکل روبرو است . در این موارد کمک و توجه والدین می تواند بسیار موثر باشد . از دیگر مشکلات آموزش موسیقی بصورت آنلاین پایدار نبودن سرعت اینترنت در ایران و ضعیف بودن اینترنت خانگی است که باعث میشود هنر جو و استاد با کیفیت مطلوبی در ارتباط قرار نگیرند.     قطعا به مطالب بالا میتوان موارد دیگری را نیزاضافه کرد  چیزی که واضح است اینکه کرونا باعث شد تا روش های جدیدی از آموزش غیر حضوری بوجود بیاید که در این راه  اینترنت بسیار به کمک ما آمد و برای اساتید موسیقی و هنرجویان و خانواده ها یشان سراشر یادگیری داشت شاید اگر در ایتدای کرونا کسی به ما میگفت قرار است تا یک سال و نیم آینده کلاس های موسیقی آنلاین باشد هیچکس باور نمیکرد  اما هم اکنون به امری بدیهی تبدیل شده    
 
آشنایی با ساز تنبور
آشنایی با ساز تنبور
تاریخچه ساز تنبور تنبور یکی از قدیمی‌ترین سازهای ایران است که جنبه عرفانی و مقامی دارد. این ساز از ۱۳ الی ۱۴ پرده تشکیل و ۲ الی ۳ سیم دارد. جنس کاسه و صفحهٔ آن از چوب توت و دسته‌اش از چوب گردو می‌باشد. تنبور در مناطق پارسان نشین دارای تقدسی خاص است چنانچه نوازندگان قبل از شروع و در خاتمه دستانش را می‌بوسند. اوج شکوه و عظمت تنبور در قرن پنجم هجری یعنی حضور در سپاه معروف و متشکل از نهصده شاه خوشین بوده و از آن زمان تاکنون در جای‌جای ایران، تنبور را ساز شاه‌خوشینی نیز نامیده‌اند.این ساز قدمتی ۶۰۰۰ ساله دارد . تنبور کهن‌ترین ساز زهی زخمه‌ای است، به این معنا که "اولین سازی می‌باشد که دسته‌ای بلند به همراه کاسه و وتر داشته‌است." در رپرتوار موسیقی تنبور حدود ۷۲ مقام وجود دارد که ۱۶ مقام آنها مربوط به مقام‌های مجلسی و ۵۶ مقام نیز مربوط به مقام‌های حقانی یا کلام است. پایه و اساس موسیقی تنبور همانند موسیقی کلاسیک ایرانی بدیهه سرایی است. به‌طور مثال اگر نوازنده‌ای یک مقام را دو بار در یک روز هم اجرا کند، به‌طور یقین یکسان در نمی‌آید. یکی از خصوصیت‌های مقام‌های تنبور قابلیت مدگردی آنهاست، یعنی نوازنده عملاً می‌تواند از یک مقام به دیگر مقام‌ها مدگردی کند و پس از انتقال از چند مقام به مقام اصلی بازگردد. شهرستان دالاهو در ۲۲ دی ۱۳۹۹ به عنوان شهر ملی تنبور در کشور ایران از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی معرفی شد. ثبت ملی دالاهو به عنوان شهر تنبور در حوزهٔ صنایع دستی و ساخت این ساز بوده و نه مقام‌های موسیقی آن. در شهرستان دالاهو علاوه بر وجود خانه تنبور ، ۱۵۸ کارگاه ساخت تنبور وجود دارد که برخی از آن‌ها قدمت دیرینه‌ای دارند   ساختمان تنبور کاسه: به شکل گلابی می‌باشد و معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود و ضخامت آن تقریباً ۴ میلی‌متر می‌باشد که اگر این ضخامت بیشتر شود صدا زیر ته (تنبور زیر خوان می‌شود) و اگر ضخامت آن کمتر شود صدا بم تر (تنبور بم خوان می‌شود) عمق کاسه در تنبورهای مختلف از ۱۳ الی ۱۷ سانتی‌متر می‌باشد عرض دهنه آن نیز از ۵/۱۵ الی ۲۰ سانتی‌متر مشاهده شده‌است؛ و طول کاسه تا دستان سیزدهم از ۳۵ الی ۴۲ سانتی‌متر می‌باشد (۳۵ سانتی‌متر مربوط به تنبور سید امرالله شاه ابراهیمی و ۴۲ سانتی‌متر مربوط به علی‌اکبر مرادی ساخت اسداله گهواره می‌باشد) بر روی برخی از کاسه‌های تنبور سوراخهایی تعبیه شده که بنی بر سلیقه سازنده آنها متغیر می‌باشد. این سوراخها را به منظور آزاد کردن صدای ساز ایجاد می‌کنند و بر روی انواع آن ۲ الی ۵ سوراخ معمول می‌باشند. دسته: دسته معمولاً از چوب گردو ساخته می‌شود و گاهی از چوب چنار موج و چوب زردآلو نیز استفاده می‌شود طول دسته با سرپنجه از ۴۳ الی ۷/۵۴ سانتی می‌باشد و بدون سرپنجه ۳۵ الی ۵/۴۱ پس سرپنجه ۱۲ الی ۷/۱۳ طول دارد. عرض دسته ۲ الی ۳ سانتی‌متر می‌باشد که به سمت کاسه به ترتیب ضخیم‌تر می‌شود به روی دسته ۱۳ الی ۱۴ دستان بسته می‌شود و وسعت یک اکتاو نیم الی یک پرده را در بر می‌گیرد. صفحه: صفحه را معمولاً از چوب توت می‌سازند ضخامت آن ۲ الی ۴ میلی‌متر است عرض آن در پهن‌ترین قسمت دهند کاسه به ۵/۱۵ الی ۲۰ سانتی‌متر در انواع کاسه متغیر است و طول آن نیز تا دستان سیزدهم ۳۵ الی ۴۲ سانتیمتر تنبور متغیر است بر روی صفحه سوراخهایی تعبیه می‌شود که طرز قرارگرفتن آنها بر روی صفحه و تعداد آنها در سازهای مختلف و بنابر سلیقه سازندگان آنها متغیر است هدف از ایجاد آنها آزاد کردن صدای ساز می‌باشد و معمولاً ۸ الی ۱۲ سوراخ تعبیه می‌شود سیم‌گیر: در انتهای کاسه و پشت آن نصب می‌شود جنس آن در قدیم بیشتر از شاخ کَل (بزکوهی) و امروزه آنرا چوبهای مختلف مانند شمشاد و کیکوم می‌سازند. سیم‌گیر برای مهار سیمها در انتها صفحه می‌باشد   خرک دسته: در قدیم جنس خرک دسته بیشتر از شاخ کَل (بز کوهی بوده‌است) اما امروز از چوب گردو یا شمشاد و کیکوم هم ساخته می‌شود و برروی دسته نصب می‌شود و بروی آن سه شیار و برای مهار سیم‌ها ایجاد می‌شود به آن شیطانک نیز می‌گویند و به گویش کردی به (خرک بان) گفته می‌شود   خرک صفحه: این خرک نیز از چوب شمشاد ساخته می‌شود این خرک برروی صفحه و به فاصله ۵ الی ۵/۷ سانتی‌متری از سیم گیر نصب می‌شود و ارتفاع آن ۵/۲ الی ۴ میلی‌متر می‌باشد طول آن نیز ۲ الی ۵ سانتی‌متر است و بر روی آن سه شیار برای عبور سیم‌ها ایجاد می‌شود بهتر است که خرک در جای خود ثابت شود که برای این کار معمولاً با چند قطره چسب به صفحه چسبانده می‌شود   دو یا سه گوشی: گوشی‌ها در قسمت سر پنجه قرار دارند و جنس آنها باید از نوع چوب سست مانند بید باشد زیرا چوب استفاده شده در گوشی باید سست تر از چوب دسته باشد تا دسته به مرور زمان خورده نشود و گوشی‌ها که قابل تعویض می‌شوند از بین بروند   وترها (سیم‌ها): وترها در گذشته از جنس ابریشم خام تابیده شده و بیش از آن از زه بوده و ظاهراً قطر و ضخامت آنها یکسان بوده‌است. امروزه جنس وترها از سیم‌های فولادی یا آلیاژی مانند آن و نیز از مس و برنج است. بهتر است وتر اول (زیر) از سیم فولاد و وتر دوم (بم) ار مس و سرخ رنگ باشد امروزه وترها دوگانه یا سه‌گانه تنبور را بیش تر از یک جنس (سیم‌های فولادی سفید) انتخاب می‌کنند؛ که سیم‌های فولادی شماره [۱۸] مناسب تر است. طول سیم از خرک تا شیطانک ۶۴ الی ۵/۸۳ سانتی‌متر در انواع تنبور می‌باشد. قبلاً بر روی این ساز دو وتر تعبیه شده بود که یکی زیرتر (سیم اول) و دیگری بم تر (و اخوان) به فاصله چهارم و پنجم درست کوک می‌شوند اما اخیراً سیم اصلی (اول) به صورت مضاعف گردیده‌است که صرفاً برای حجم زیاد صدا می‌باشد در حقیقت دو سیم اصلی به منزله یک سیم‌اند ویکی از آنها تکرار دیگری است   دستان (پرده): تنبور دارای ۱۳ دستان به‌صورت پرده و نیم پرده می‌باشد در واقع فواصل موجود بین دستانها همگی نیم‌پرده است که موسیقی‌دانان قدیم ایران مانند فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای آن را دستان فرس نامیده‌اند؛ که از طنین یکی پرده کامل به دو نیم پرده مساوی یا تقسیم اکتاو به ۱۲ فاصله تقریباً مساوی است و همان موسیقی دانان مذکور این نوع دستان بندی را مربوط به دوره‌های قبل از اسلام می‌دانند. جنس دستانهای تنبور از روده گوسفندی می‌باشد طی مراحل روده گوسفند را بلافاصله بعد از ذبح آن را در آب گرم می‌گذارند چربیها و زواند آنرا با دست و با کمک آب گرم از بین می‌برند و تمیز می‌کنند پس از تراشیدن قسمت بیرون روده قسمت درونی که سفیدرنگ و لطیف می‌باشد باقی می‌ماند که آنرا با دست تاب می‌دهند و در آفتاب خشک می‌کنند. قسمتهای تاب داده شده را به دقت بررسی کرده تا یکنواخت شوند و صبر می‌کنند تا خشک شده و قابل استفاده گردد.   کوک تنبور کوک طرز: بیشتر مقام‌های مجلسی با این کوک نواخته می‌شود. نسبت میان وترها در کوک پنجم درست نزولی است و صدای باز وتر دوم اکتاو پایین‌تر از صدای دستان پنجم است. کوک برز (شیخ امیری): بیشتر در مقام‌های حقانی استفاده می‌شود. در این کوک نسبت فاصله سیم زرد به سیم سفید چهارم درست است  
 
| تاثیر موسیقی در درمان اوتیسم
تاثیر موسیقی در درمان اوتیسم
موسیقی درمانی در کودکان اوتیسم از روش های موثر در درمان کودکانِ در خودفرومانده است که تاثیرات بسیار زیادی در کاهش علایم و به بهبود روابط اجتماعی آن‌ها می‌گذارد. به طرز جالبی علاقه به موسیقی در اغلب کودکان اوتیسم  دیده می‌شود به همین دلیل اگر موسیقی درمانی به صورت مداوم برای این کودکان صورت بگیرد می‌تواند به توان‌بخشی آن‌ها کمک کند. موسیقی درمانی باید توسط شخصی متخصص و با تجربه صورت بگیرد تا نتایج و تبعات ناخوشایندی نداشته‌باشد. برای کمک به کودک اوتیسم خود بهتر است همواره با مشاور روانشناس در ارتباط باشید.   انواع روش موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم: موسیقی درمانی با دو روش "فعال و غیر فعال"  برای بیماری‌های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد روش فعال : در روش فعال کودکان به صورت مستقیم با آلآت موسیقی در ارتباط هستند . و این باعث میشه تمام حس های کودک مبتلا به اوتیسم تحریک شود. روش غیرفعال : در این روش کودک به صورت غیرمستقیم با موسیقی در ارتباط هست و فقط به موسیقی گوش میدهد. مربی سعی میکند با نت های مختلف تاثیر بر روی روح و روان کودک ایجاد کند. *برای کودکان مبتلا به اوتیسم روش فعال بیشتر کاربرد دارد.* تاثیراتی که موسیقی درمانی بر روی کودکان اوتیسم دارد: الف) کودکانی که قدرت تکلم پایینی دارند و صحبتهای آنها قابل فهم نیست گوش دادن به موسقی باعث میشه تا با گذر زمان صحبت کردن آنها بهبود یابد ب) در کودکان طیف اوتیسم استعداد و علاقه به موسیقی بسیار زیاد هست. و اگر کودک این مهارت را بیاموزد به دلیل یادگیری این مهارت و نمایان شدن این استعداد در خودش باعث میشود که اعتماد به نفس او افزایش پیدا کند. ج) موسیقی وسیله ایی هست که به صورت مستقیم بر روی عواطف ( چه افراد مبتلا به اوتیسم و چه افراد عادی) تاثیر گذاشته و آن را تقویت میکند. به خصوص در کودکان مبتلا به اوتیسم که عواطف یا احساس در آنها کمتر دیده میشود د) کودکان بعد از موسیقی درمانی از دنیای درونی خود خارج شده و با دنیا بیرون ارتباط برقرار میکند و همین امر باعث میشه که فرد از گوشه گیری و انزوا  دور شود. ه) موسقی بیشتر از هر هرچیزی میتوان حس های متفاوت کودک را تقویت کند. و در این درمان میشود همزمان به صورت هماهنگی تمام حس ها را بکار گیرد و)نواختن موسیقی از حرکات تکراری و کلیشه ایی کودک میکاهد . و نواتن جاییگزین رفتاری های متناوب و تکراری او میشود. ز) کودکان مبتلا به اوتیسم نمیتواند به خوبی تمرکز کنند اما موسیقی به عنوان محرک جدیدی کمک میکند تا تمرکزش را تقویت کند ح)و وقتی کودک مبتلا به اوتیسم گروه های موسقی قرار بگیرد این باعث میشود که او با دیگران بهتر بتواند ارتباط برقرار کند و ارتباط اجتماعی او را تقویت میکند.   اهمیت استفاده از موسیقی درمانی در کودکان اوتیسم: قطعا دیده‌اید که کودک اوتیسم شما به پخش شدن موسیقی علاقه‌ی خاصی نشان می‌دهد. پس بسیار مناسب است که از آن به عنوان روش موثری برای درمان استفاده کنید "کودک اوتیسم علاقه کمی به برقراری ارتباط های کلامی دارد و موسیقی درمانی جایگزین مناسبی برای درمان‌های بی‌نتیجه است." موسیقی به دلیل این که درمانی غیر کلامی ست می‌تواند تاثیرات بیشتری داشته باشد و حتی مشکلات کلامی کودک را بهبود ببخشد. *ممکن است به عنوان خانواده‌ی یک کودک اوتیسم هزینه‌های زیادی برای کلاس‌های مختلف و کاهش علائم اوتیسم کرده‌باشید که نتیجه‌ی مطلوبی نیز نداشته‌ باشند؛ اما کلاس های موسیقی درمانی علاوه بر رشد نوعی مهارت می‌تواند به درمان کودک نیز کمک کند* روش انجام موسیقی درمانی در کودکان اوتیسم : الف) ابتدای درمان کودک به موسیقی خوب گوش میدهد تا به درمانگرش اطمینان پیدا کند ب) در مراحل بعدی کودک، خود مهارت‌های موسیقی را یاد می‌گیرد و او را با مرتبط کردن مفاهیمی مثل رنگ، عدد و نشانه که از نظر او مختلف یا شبیه هستند درگیر می‌کنند. ج) کودک باید چیزهایی را که یاد می‌گیرد در گروه‌ها بکار بگیرد. (لازمه این مرحله همکاری اعضای گروه است ) د) در این مرحله کودک آموخته‌های خود را در موسیقی به بقیه جنبه‌های مختلف زندگی تعمیم می‌دهد و از آن در ارتباطاتش استفاده می‌کند. در اینجا روان‌درمانگر باید از موسیقی هایی استفاده کند که به شرایط زندگی کودک شباهت بیشتری داشته باشند.   موسیقی درمانی برای کودکان اوتیسم در چه سنی موثر است؟ موسیقی درمانی به عنوان یک روش درمانی می‌تواند در تمام سنین مورد استفاده قرار بگیرد.مهم نیست فرد در چه سنی باشد موسیقی درمانی تا بزرگسالی میتواند ادامه پیدا کند.